Möchten Sie zur deutschen Seite wechseln?JaNeina
Sluiten
News
Financial Services|Social and Strategic Research|Netherlands|Dutch

Consumptief krediet, terug van nooit weggeweest

06.02.2018

De laatste jaren is er veel aandacht geweest voor het stimuleren van een klimaat, waarin consumenten op bewuste wijze leningen aangaan én waar aanbieders en intermediairs zich maximaal inspannen om de keuzes voor consumenten zo helder mogelijk te maken. Er ligt nu een gezonde basis om de toekomst in te gaan. Een toekomst waarin consumenten waarschijnlijk meer gaan lenen en waar, ondanks de digitalisering, de rol van intermediairs van grote waarde zal blijven.

Vertrouwen in de toekomst, aankoopbereidheid op hoogste niveau sinds jaren
Na de crisis is er langzaam maar zeker een duidelijk andere stemming gaan heersen in financieringsland. Consumenten zijn weer meer bereid om tot grotere aankopen over te gaan (66% verwacht het komende half jaar een grote aankoop te gaan doen), hetgeen op het hoogste niveau ligt sinds jaren (zie grafiek 1). Dat blijkt uit de meest recente onderzoeken die GfK zeer frequent doet op het gebied van consumptief krediet, zoals bijvoorbeeld de Financieringsbarometer 2017. Een langlopende monitor in samenwerking met de branche-organisatie VFN (Vereniging van Financieringsondernemingen Nederland). 

Consumenten meer bereid om leningen aan te gaan
Bovendien zijn consumenten ook steeds meer bereid om deze grote aankoop te gaan financieren via een consumptief krediet. De financieringsbereidheid voor toekomstige grote aankopen steeg het afgelopen kwartaal sterk (met 24 % ten opzichte van het 3e kwartaal 2017).
In het komende jaar 2018 verwachten veel consumenten geld te gaan lenen voor de aanschaf van een auto (16%), een renovatie of verbouwing van hun woning (16 %), voor de aanschaf van een keuken/ meubels (9 %) en grote huishoudelijke apparaten (8 %) (zie grafiek 2). 

Stevig fundament voor groei consumptief krediet komende jaren
Er is een aantal factoren die zorgen voor een stevige basis voor de groei, waarin ook voor intermediairs een belangrijke rol is weggelegd.

  • De economie trekt aan; hetgeen onder andere resulteert in een hogere bereidheid tot het doen van grotere aankopen in de toekomst. Met daarbij de verwachting dat daarvoor ook  meer zal worden geleend (vertrouwen is gegroeid)
  • Hypotheekleennormen (LTV) zijn opnieuw strenger geworden in 2018 (maximaal 100% van de waarde van de woning). Hetgeen betekent dat huizenkopers de notaris- en makelaarskosten, de overdrachtsbelasting en de taxatiekosten uit eigen middelen dienen te betalen. Veelal hebben consumenten vervolgens voor een verbouwing en/of de inrichting van de woning toch ook nog extra geld nodig, waarbij een consumptief krediet een aantrekkelijke mogelijkheid kan zijn.

Substantiële markt met belangrijke rol in de Nederlandse economie
Momenteel heeft 18% van de huishoudens een vorm van consumptief krediet (persoonlijke lening of doorlopend krediet), hetgeen betekent dat in Nederland daarmee gezamenlijk een groot volume uitstaat (ca. € 15,4 miljard). Daarbij is de laatste jaren de trend dat men, wanneer men geld leent, steeds vaker een consumptief krediet sluit en minder gebruik maakt van creditcard-kredieten en roodstand op de betaalrekening.

Psychologische achtergronden van lenen
Waarom mensen geld lenen is in diverse wetenschappelijke onderzoeken de afgelopen jaren veelvuldig beschreven, waarbij naast een aantal zeer logische aspecten ook een paar verrassende motieven te zien zijn; 

  • het in stand houden of verbeteren van de leefstijl 
  • het naar voren halen van consumptie
  • verbetering van de eigen status 
  • realisatie van toekomstverwachtingen
  • intact houden van spaartegoeden

Met name het laatste motief vergt een nadere toelichting. Waarom zouden mensen geld gaan lenen om hun spaartegoed intact te houden?

Liever een lening sluiten dan spaartegoed aanspreken?
Vanuit de economische psychologie is geconstateerd dat mensen zowel leningen als bezittingen op een apart ‘mentaal account’ onderbrengen, die kunnen verschillen in beleving en in de psychologische waarde ervan. Zo houden we liever een gewenste spaarbuffer van bijvoorbeeld €10.000,- op onze spaarrekening en sluiten we dan het vervangen van de defecte wasmachine een lening, die ons weliswaar ons maandelijks geld kost maar waardoor de spaarbuffer nog steeds volledig aanwezig is.

Verschillen in beleving van leningen
Psychologisch gezien verrekenen we in ons hoofd het plezier dat we van een lening hebben (het gebruik/ bezit van de aankoop) met de pijn daarvan (het betalen van rente en aflossing). Zo hebben consumenten bij het aflossen van leningen sterk de voorkeur voor het aflossen van leningen die geen of weinig psychologische waarde meer hebben, maar waarvan wel de pijn wordt gevoeld. Dit betreft vooral wat oudere leningen en leningen voor wat overbodigere aankopen (bijvoorbeeld een verre reis). Ongeacht de economische beoordeling welke lening meest ongunstig is in termen van rente, looptijd, aflossing. Zo zal een dure lening voor de auto die we nodig hebben voor woon-werkverkeer minder graag worden afgelost dan een goedkopere lening voor een vakantiereis van 2 jaar geleden.

Kansen intermediairs vooral op gebied van informeren en oversluiten
De strengere leennormen bij hypotheken, de huidige lage rente en de positieve vooruitzichten in de toekomst zorgen ervoor dat er voor adviseurs ruimte ligt om relevant onderscheidend te zijn.
Zeker in combinatie met de vrij lage kennis van huidige kredietafnemers op het gebied van kosten en voorwaarden (slechts 27% kan exact rentepercentage noemen) én de lage interesse van consumenten om informatie in te winnen. Voor een krediet wint namelijk 22% van de kredietsluiters vooraf geen informatie in, hetgeen vrij hoog is voor een financieel product waar men jarenlang elke maand flinke bedragen voor moet betalen (bij bijvoorbeeld een hypotheek ligt dat percentage de laatste jaren op 4-5%). Dat zorgt ervoor dat een intermediair door pro-actief te zijn naar klanten zeer zeker meerwaarde kan hebben voor klanten, hetgeen ook in zijn verdienste terug mag komen.

Daarnaast zijn er zeker ook oversluitkansen bij bestaande leningen; consumenten met een krediet zijn zich veelal niet bewust van de mogelijkheden én de voordelen van het oversluiten van bestaande leningen naar leningen met andere looptijd, aflossingsschema en rentepercentage.

Praktische toepasbaarheid intermediairs
- weet hoe consumenten ’redeneren’ over lenen
- maak keuzes voor klanten helder inzichtelijk (aflossing, doel, rente, voorwaarden)
- oversluiten van meerdere kleine kredieten naar één groter krediet geeft overzicht

General