Möchten Sie zur deutschen Seite wechseln?JaNeina
Sluiten
News
Financial Services|Netherlands|Dutch

Help, ik wil omscholen!

14.03.2017

Nederlanders blijken in hoge mate bereid te zijn een opleiding te volgen die er voor zorgt dat men een ander beroep of andere functie kan uitoefenen; maar liefst driekwart (!)  zou zich willen omscholen. Tweederde zou dit zelfs binnen nu en drie jaar willen doen, maar weet niet hoe! Opvallend hoge cijfers. Ook opvallend is dat maar 10% denkt dat zijn of haar baan binnen 10 jaar niet meer bestaat, terwijl diverse studies en instanties verkondigen dat binnen een paar jaar mogelijk een paar miljoen banen zullen verdwijnen. 

De laatste maanden is de pensioenleeftijd weer veel in het nieuws geweest. Wel of niet verder verhogen om ons pensioenstelsel betaalbaar te houden? Flexibiliseren, want de ene gepensioneerde is de andere niet? Politieke partijen nemen uiteenlopende standpunten in, economen schetsen een ingrijpende verandering van de arbeidsmarkt door verdergaande digitalisering, automatisering en robotisering. Binnen nu en een aantal jaren kan zomaar een kwart van de huidige banen zijn verdwenen en als we niet anticiperen wordt mogelijk een derde van de studenten opgeleid voor een baan die straks niet meer bestaat. Ook het gezondheidseffect op langer doorwerken is een item; bedrijfsartsen vragen aandacht voor de fysieke en mentale belasting waardoor werknemers gewoonweg niet in staat zijn later met pensioen te gaan.

Vanuit dit beeld is het noodzakelijk dat perspectiefrijke opleidingen worden aangeboden en dat werkenden tijdig omscholen. Overheid, werkgevers en onderwijsinstellingen spelen hierin een belangrijke rol. Op dit moment wordt er vooral gesproken over omscholen, er wordt weinig gedaan. Is de noodzaak nog niet groot genoeg? Ontbreekt een omscholingsstructuur? Hebben studenten en werkenden nog onvoldoende zicht waar perspectieven liggen en hoe daar te komen? 

GfK heeft vorige maand in een onderzoek aan 3.000 Nederlanders gevraagd hoe zij staan tegenover omscholen, mede in relatie tot het moment om te stoppen met werken. Bent u bereid tot omscholen? Hoe kansrijk is uw huidige beroep? Bent u fysiek en mentaal in staat uw huidige werk te blijven doen tot uw pensioendatum? Het onderzoek is representatief uitgevoerd en laat ook verschillen zien tussen mensen werkzaam in de financiële sector en andere sectoren.

Ja, ik wil
Een opvallende uitkomst is de zeer hoge bereidheid om zichzelf om te scholen om zo een andere baan te vinden, namelijk 74%! Deze bereidheid is groter bij hoger opgeleiden dan bij lager opgeleiden. Maar liefst 2/3 zou dit binnen 3 jaar willen doen. Met name 50-plussers en lager opgeleiden willen vaart maken en vinden omscholing binnen een jaar een reële optie. Mensen met een baan zijn meer bereid tot omscholen dan mensen zonder baan, 78% versus 54%. Kijken we naar de financiële sector dan zien we dat maar liefst 83% bereid is tot omscholing!

Nee, ik ben niet bang voor de robot
Technologische innovatie gaat iedere dag sneller en krijgt steeds meer toepassingen in het dagelijks leven en ons werk; Internet of Things, Blockchain, Artificial Intelligence en Robotisering gaan de komende jaren ons werk enorm veranderen. [Zie update]

Update:

  • Internet of Things: Mensen en apparaten raken steeds meer (via internet) met elkaar verbonden. Nieuwe en meer data maken het mogelijk klanten beter te helpen, risico’s scherper in beeld te krijgen en processen te vereenvoudigen. Het bekendste voorbeeld: de zelfrijdende auto.
  • Blockchain: Verzekeraars bestuderen deze nieuwe technologie om de uitwisseling van gegevens te versnellen en te vereenvoudigen. O.a. Achmea, Allianz en Aegon participeren in het Blockchain Insurance Industry Initiative (B3i).
  • Kunstmatige intelligentie en robotisering: In de U.K. worden enkele tientallen initiatieven rondom Robo-advice in de praktijk getest onder begeleiding van toezichthouder FSA. Er wordt flink geëxperimenteerd met spraak- en chatrobots om 365x7x24 klantcontact waar te maken. Ook fysiek zware beroepen krijgen hulp van robots; de automatische stratenmaker heeft zijn intrede gedaan.

Banen zullen in z’n geheel verdwijnen, nieuwe banen ontstaan, ons werk en de wijze waarop we dat doen zullen in ieder geval veranderen. 

De Nederlandse beroepsbevolking denkt dat dit niet zo’n vaart zal lopen. Maar 1 op de 10 werknemers denkt dat de huidige werkzaamheden binnen tien jaar door robotisering of automatisering wordt overgenomen. Een opvallend verschil met de diverse studies en instanties die aangeven dat binnen een paar jaar 10-30% van de huidige banen verdwijnt. Lager opgeleiden en jongeren zijn daarvoor meer bevreesd dan hoger opgeleiden en ouderen. Robotisering zal meer impact hebben in de financiële sector, 1 op de 5 werkenden denkt dat zijn of haar baan straks niet meer door mensenhanden wordt gedaan. 

Gezond werken? Verstandig omscholen! 
Werknemers zijn onzekerder geworden over hun pensioendatum ten opzichte van een jaar geleden. Enerzijds omdat deze datum daadwerkelijk wijzigt en ook de komende jaren nog verder zal worden verhoogd, anderzijds omdat werknemers pensioeninformatie niet goed genoegen (kunnen) volgen en onzekerheden op de arbeidsmarkt het lastig maken om vooruit te plannen. 75% van de werknemers is bekend met de eigen pensioendatum en geeft aan dat dit 66 jaar en 10 maanden is (zie Grafiek 1), 55% heeft echter geen plan wanneer te stoppen met werken. De mensen die dit wel hebben gaan op hun 64-ste met pensioen (zie Grafiek 2). 

Het verhogen van de pensioenleeftijd doet ook de vraag rijzen in hoeverre op een gezonde wijze langer doorwerken mogelijk is. Van werkend Nederland denkt 15% fysiek of mentaal niet in staat te zijn tot de pensioendatum zijn huidige werk te blijven volhouden; jongeren denken daar hetzelfde over als ouderen én meer vrouwen dan mannen zijn daar negatief over. In de financiële sector ligt dit percentage op 6%. 
In de financiële sector zijn werknemers dus bovengemiddeld bewust van de robot, maar zijn ze ook bovengemiddeld in staat te blijven werken en bereid tot omscholen. Daarmee lijken werknemers in deze sector beter dan andere sectoren in staat te zijn en open te staan om zich aan te passen aan (technologische) veranderingen in hun werkomgeving.

Als financieel adviseur ligt er mooi werk om mensen gedurende hun loopbaan te begeleiden; door periodiek inzicht te geven in hun financiële- en arbeidsmarktpositie nu, over 10 jaar en na pensioneren. Wegwijs maken en adviseren in de mogelijkheden van omscholen kan daarbij een waardevolle aanvulling zijn in de adviespraktijk.

Wist u overigens dat in het Onderwijs het minste wordt verwacht dat robots hun intrede zullen doen? Mocht u zich dus willen laten omscholen, maar niet weten naar welk beroep, dan doet u er mogelijk verstandig aan uzelf om te laten scholen tot … omscholer!  

Door Robin Hardeveld Kleuver, Industry Consultant Financial Services GfK

General